گردشگری فرهنگ
نشریه علمی

طراحی برندینگ گرافیکی جامع در استان البرز(ایجاد منظر فرهنگی و زیبایی‌شناسی پایدار شهری برای بهبود سیمای شهر و تقویت جذابیت گردشگری)

https://doi.org/10.22034/toc.2026.564774.1216
دوره 7، شماره 24
بهار 1405
صفحه 16-27
گردشگری فرهنگ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مستوره سرحدی

گروه آموزشی هنر، دانشکدۀ علوم انسانی و هنر، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران

چکیده
| یکی از چالش‌های اساسی شهرهای معاصر، به‌ویژه در ایران، فقدان هویت بصری منسجم در فضاهای شهری است؛ مسئله‌ای که نه‌تنها کیفیت تجربۀ زندگی شهری را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، بلکه مانعی در مسیر جذب گردشگر و ارتقای تصویر ذهنی شهرها محسوب می‌شود. در این میان، استان البرز با وجود داشتن ظرفیت‌های فرهنگی، تاریخی و طبیعی متنوع، تاکنون از نظام برندینگ گرافیکی یکپارچه و سازگار با ویژگی‌های بومی خود بی‌بهره مانده است. این پژوهش باهدف بررسی امکان طراحی برندینگ گرافیکی جامع برای استان البرز انجام گرفته است تا با ایجاد انسجام بصری در فضاهای شهری، زمینۀ ارتقای هویت فرهنگی، زیبایی‌شناسی شهری و جذابیت گردشگری فراهم شود. روش پژوهش از نوع کیفی و تحلیلی است. داده‌ها ازطریق مطالعۀ منابع نظری، بررسی نمونه‌های موردی و تحلیل عناصر بصری گردآوری شده و سپس با استفاده از رویکرد تطبیقی، عناصر هویت بصری شامل لوگو، پالت رنگی، تایپوگرافی و نمادهای گرافیکی در ارتباط با شاخص‌های فرهنگی و کارکردی استان تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد طراحی یک نظام هویت بصری منسجم و بومی‌گرا می‌تواند موجب کاهش پراکندگی گرافیکی، ارتقای تصویر شهری و تقویت هویت فرهنگی البرز شود. در این چهارچوب، دستورالعمل‌ها و معیارهای اجرایی مشخصی پیشنهاد شده است که نه‌تنها قابلیت پیاده‌سازی در استان البرز، بلکه الگوبرداری در سایر استان‌های کشور را نیز دارد.

کلیدواژه‌ها

برندینگ گرافیکی شهری
هویت بصری
آلودگی بصری
گردشگری شهری
استان البرز
طراحی گرافیکی
موضوعات

عنوان مقاله English

A Comprehensive Graphic Branding Design in Alborz Province (Creating a Sustainable Cultural and Aesthetic Urban Landscape to Improve the City Image and Strengthen Tourism Appeal)

نویسنده English

Mastoureh Sarhadi
Department of Arts, Faculty of Humanities and Arts, Technical and Vocational University (TVU), Tehran, Iran
چکیده English

One of the fundamental challenges of contemporary cities, particularly in Iran, is the absence of a coherent visual identity in urban spaces. This issue not only affects the quality of urban life experience but also creates an obstacle to attracting tourists and improving the mental image of cities. In this regard, Alborz Province, despite its diverse cultural, historical, and natural capacities, has so far lacked an integrated graphic branding system compatible with its local characteristics. This study aims to examine the possibility of designing a comprehensive graphic branding system for Alborz Province in order to create visual coherence in urban spaces and provide the basis for strengthening cultural identity, urban aesthetics, and tourism appeal. The present study is qualitative and analytical in nature. Data were collected through the study of theoretical sources, review of case studies, and analysis of visual elements. Then, using a comparative approach, the components of visual identity, including the logo, color palette, typography, and graphic symbols, were analyzed in relation to the cultural and functional indicators of the province. The findings show that designing a coherent and locally oriented visual identity system can reduce graphic fragmentation, improve the urban image, and strengthen the cultural identity of Alborz. Within this framework, specific implementation guidelines and criteria are proposed that can be applied not only in Alborz Province, but also as a model for other provinces of the country.

کلیدواژه‌ها English

  • Urban Graphic Branding
  • Visual Identity
  • Visual Pollution
  • Urban Tourism
  • Alborz Province
  • Graphic Design
فهرست منابع
افروزی، محسن. (۱۴۰۲). تایپوگرافی فارسی به‌مثابه رسانۀ بصری پیام‌رسان از منظر اصول گروه‌بندی ادراکی. پژوهشنامۀ گرافیک و نقاشی، 6(13)، 33- ۵۴. https://doi.org/10.22051/pgr.2024.46110.1237 
جباری، صداقت و خضریان، سیمین. (۱۳۹۶). هویت بصری شهری در حیطۀ طراحی گرافیک. نشریۀ هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی، ۲۲(۳)، ۴۷‑۵۶. https://doi.org/10.22059/jfava.2017.63167 
رجب‌بلوکات، رضا. (۱۳۹۰). طراحی لوگو و لوگوتایپ برای موسیقی. مقام موسیقایی، ۵، ۱۵۹-۱۷۹. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/ 
شیبانی، حمیدرضا؛ شعله، مهسا و نیکوئی، محبوبه. (۱۴۰۴). نقش رنگ‌های اشباع‌شده در طراحی فضاهای شهری معاصر. مطالعات در دنیای رنگ، ۱۵(۳)، ۳۵۹-۳۷۵. https://jscw.icrc.ac.ir/article_82106_0373af880f861213470926c3e99bc7b9.pdf
فوادیان، مصطفی؛ کرکه آبادی، زینب و کامیابی، سعید. (1401). شناسایی عوامل مؤثر در موفقیت برندینگ شهری درراستای تحقق شهر خلاق (مورد مطالعه: شهر دامغان). مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، 3(1)، 199-217. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.27172325.1401.3.1.11.4
کلاه‌کج، منصور. (۱۴۰۱). تحلیل بسامدی رنگ ایران در پوسترهای گرافیک با موضوع ایران. پیکره، ۱۱(۲۷)، ۴۸-۶۵. https://doi.org/10.22055/pyk.2022.17614 
مرادی‌سنجانی، احسان. (۱۴۰۲). تحلیل مؤلفه‌های شاخص شهر اراک جهت طراحی هویت بصری. نشریۀ هنرهای کاربردی، ۳(۲)، ۸۳-۹۷. https://doi.org/10.22075/aaj.2024.33037.1202
میرزایی‌نسب فهادان، مهدی. (۱۳۹۲). جایگاه گرافیک محیطی در هویت بصری شهر. چیدمان، 2(4)، 1-6.  https://ensani.ir/fa/article/download/325280
نظری، پریسا. (1403). شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر برندسازی گردشگری شهری (مطالعۀ موردی: شهر کرمانشاه). فصلنامۀ اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، 5(1). https://civilica.com/doc/2063445
Chan, A., Suryadipura, D., & Kostini, N. (2021). City image: City branding and city identity strategies. Review of Integrative Business and Economics Research, 10, 330-341.
Foroudi, P. (2019). Influence of brand signature, brand awareness, brand attitude, brand reputation on hotel industry’s brand performance. International Journal of Hospitality Management, 76, 271–285. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2018.05.016 
Nasir, M. N. F., Effendi, W. M. S., & Sharif, F. M. (2023). The Importance and Challenges of Graphic Design Branding: An Overview and Discussion. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 13(11), 1113‑1117. https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v13-i11/19428 
Parvari Moghadam, R. (2025). The Role of Graphic Design in Redesigning Urban Spaces Case Study: Rasht Municipality Cultural Pedestrian Zone Regeneration Project. Urban Planning Knowledge, 9(4), 20-41. https://doi.org/10.22124/upk.2026.30896.2037 
Rifaioglu, M. N., & Sahin Güçhan, N. (2007). The concept of identity and its identification process in urban conservation projects. In International Conference of CSAAR: Regional Architecture and Identity in the Age of Globalization (pp. 1099–1111). Tunis.
Suprapto, R., & Purwanti, R. (2020). Study of Typography Design as Elements in Developing the Visual City Branding Identity of Cities in Indonesia. Proceedings of the 1st Conference of Visual Art, Design, and Social Humanities. https://doi.org/10.4108/eai.2-11-2019.2294925
Wahyurini, O., & Wardani, K. (2014). Brand identities for cities: Enhancing graphic designer expertise in city branding practice. International Journal of Design Management and Professional Practice, 7(1),13–31. https://doi.org/10.18848/2325‑162X/CGP/v07i01/38597
Zhang, Ch. (2016). The Importance of Visual Identity Graphic Design in Cities. In Proceedings of the  2nd International Conference on Social Science and Technology Education (pp.708–714). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/icsste-16.2016.130
Zhang, L., & Zhao, S. X. (2009). City branding and the Olympic effect: A case study of Beijing. Cities, 26(5), 245–254. https://doi.org/10.1016/j.cities.2009.06.003
  • تاریخ دریافت 16 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 26 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 29 اردیبهشت 1405

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما