شناسایی جنبه‌های اجتماعی-فرهنگی زیست شبانه در شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت اوقات فراغت، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

2 استادیار دانشکدۀ علوم گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

3 استادیار دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

چکیده

چکیده:
زیست شبانۀ شهری، اگرچه موضوعی است که مدت‌ها در بحث مدیریت شهری مطرح بوده و تحقیقات متعددی پیرامون آن صورت گرفته است، اما این مفهوم به تازگی و در سال‌های اخیر، توجه برنامه‌ریزان و پژوهشگران داخلی را به خود جلب کرده است. این موضوع در ایران، نیازمند جلب توجه محققان به انجام مطالعات عمیق و تحقیقات گسترده جهت آگاهی‌بخشی بیشتر در ارتباط با پدیدۀ زیست شبانۀ شهرها از منظر اثرگذاری بر جنبه‌های مختلف زندگی شهروندان است. لذا این پژوهش به دنبال شناسایی جنبه‌های اجتماعی- فرهنگی زیست شبانه در شهر تهران از دیدگاه ذی‌نفعان است. در این پژوهش از مصاحبه استفاده شده و جامعۀ تحقیق در قالب سه گروه شهروندان، کسبه و کارشناسان تقسیم‌بندی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام شد. سپس با استفاده از روش تحلیل تفسیری، متنها مورد واکاوی و تحلیل قرار گرفت. در پایان، مقوله‌ها در ذیل متغیرهایی همچون بهره‌مندان، جنبه‌های مثبت و منفی، ویژگی‌ها، جاذبه‌ها و دافعه‌های فردی و اجتماعی آشکار شده و مورد تبیین قرار گرفتند. جنبه‌های مثبت و منفی شناسایی شده و آشکار شد که شهروندان و کسبه نسبت به پدیدۀ زیست شبانه جاذبه‌ها و دافعه‌هایی دارند اما در مجموع نسبت به آن خوش‌بین هستند. همچنین با توجه به ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، گروه‌های مختلفی از شرکت‌کنندگان قابل شناسایی هستند.

کلیدواژه‌ها


آنی‌زاده، علی. (1395). زندگی شبانه در فرهنگ مردم ایران. دوماهنامه فرهنگ و ادبیات ایران، 6(21)،73-98.
جلیلی، مهدی. (1396). روزنامه دنیای اقتصاد، چیدمان زیست شبانه در تهران. شماره روزنامه:4115 ، شماره خبر: ۳۲۶۹۱۹۵، تاریخ چاپ: 19/05/1396
روزنامه دنیای اقتصاد، شب‌های تهران زنده می‌شود. شماره روزنامه: 4583، شماره خبر: ۳۵۱۴۹۸۴، تاریخ چاپ: 26/۰۱/1398.
قدیمی، سیده درسا و کرامتی، غزال. (1396). زندگی شبانه در کلان شهر با تأکید بر تاثیر عوامل فرهنگی بر فضای شهر (مطالعه موردی: مرکز فعالیت های نوین تهران). مطالعات محیطی هفت حصار، (20)، 40-27.
مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهری تهران. (1395). زیست شبانه در تهران: چالش‌ها و ضرورت‌ها. مجری: دانشگاه علامه طباطبایی به نمایندگی دکتر وحید شالچی، دانشکدۀ علوم اجتماعی. تهران، ایران.
نهاوندی، الهام. (1396). حیات شبانه در شهرهای ایران و راهکارهایی برای بهبود آن. چهارمین کنفرانس بین‌المللی فناوری‌های نوین در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی، تهران، ایران.

Anderson, T. L. & Kavanaugh, P. R. (2007). A ‘Rave’ Review: Conceptual Interests and Analytical Shifts in Research on Rave Culture. Sociology Compass 1(2), 499–519.
Brenner, N. & Theodore, N. (2005). Neoliberalism and the urban condition. City, 9(1), 101-107. DOI: 10.1080/13604810500092106.
Berkley, B. J. & Thayer, J. R. (2000). Policing Entertainment Districts. Policing: An International Journal of Police Strategies and Management 23, (4), 466–91.
Chew, M. M. (2009). Chinese Sociology and Anthropology, 42(2), Winter (10), 3–21.
Gauthier, F. (2004). Rave and Religion? A Contemporary Youth Phenomenon as Seen Through the Lens of Religious Studies. Studies in Religion, 33 (3–4), 397–413.
Gilbert, J. & Pearson, E. (1999). Discographies: Dance, Music, and the Politics of Sound. London: Routledge.
Grazian, D. (2008). On the Make: The Hustle of Urban Nightlife. Chicago: University of Chicago Press.
Habib, F. & Sashourpour, M. (2012). The Cognition of the City at Night (Investigating the Role of the Night in Citizens Cognitive Maps- Case Studies: Zanjan and Abadan). International Journal of Architecture and Urban Development, 2(3), 5-12..
Hill, A. (2002). Acid House and Thatcherism: Noise, the Mob, and the English Countryside. British Journal of Sociology, 53(1), 89–105.
Jayne, M., Holloway S. & Valentine, G. (2006). Drunk and Disorderly: Alcohol, Urban Life and Public Space. Progress in Human Geography, 30(4), 451–68.
Lee, M. (2008). Landscape of Club Culture and Identity Politics: Focusing on the Club Culture in the Hongdae Area of Seoul. Korea Journal, 44(3), 65-107.
McKay, G., (1998). DiY Culture: Party and Protest in Nineties Britain. London: Verso.
Measham, F. & Brain, K. (2005). Binge’ Drinking, British Alcohol Policy and the New Culture of Intoxication. Crime, Media, Culture, 1(3), 262–83.
Nofre, J., Giordano E., Eldridge, A., Martins, J. C. & Sequera J. (2017). Tourism, nightlife and planning: challenges and opportunities for community liveability in La Barceloneta. Tourism Geographies,376-396.
Ocejo, R. E. (2007). Into the Night: Urban Change Through the Prism of Bars and Bar Landscapes. Paper presented at the Annual Meeting of the American Sociological Association, New York: Hilton.
Redmon, D. (2002). Testing informal social control theory: Examining lewd behavior during Mardi Gras. Deviant Behavior, 23(4), 363–384.
Roberts, M. (2005). From Creative City’ to No-Go Areas: The Expansion of the Night-time Economy in British Town and City Centres. Cities, 23(5), 331–38.
Roberts, M., Turner C., Greenfield, S. & Osborn, G. (2006). A Continental Ambience? Lessons in Managing Alcohol-Related Evening and Night-time Entertainment from Four European Capitals. Urban Studies, 43(7), 1105–25.
Shaw, R. (2015). Alive after five: Constructing the neoliberal night in Newcastle upon Tyne. Urban Studies, 52, 456- 470. DOI: 10.1177/0042098013504008.
St. John, G. (2006). Electronic Dance Music Culture and Religion: An Overview. Culture and Religion, 7(1), 1–25.
Talbot, D. (2004). Regulating the Night: Race, Culture and Exclusion in the Making of the Night-time Economy. Farnham, UK: Ashgate.